a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

اطفال نامشروع

خانه > دسته‌بندی نشده  > اطفال نامشروع

اطفال نامشروع

چکیده:

طفل نامشروع از لحاظ حقوقي طفلي است كه به واسطه زنا به وجود آمده باشد .به دلیل تمایز شکل گیری نطفه این اطفال با دیگر افراد و عدم رعایت مبانی شرعی در تولد ایشان، این اشخاص به لحاظ قانونی متحمل رفتاری متفاوت از افرادی خواهند شد که با رعایت شئونات شرعی متولد شده اند .

 

حقوق قانونی اطفال نامشروع در ایران:

شناسنامه فرزندان نامشروع:

در سال های گذشته با معیار قراردادن ماده 1167 قانون مدنی، فرزند حاصل از رابطه نامشروع به زانی و زانیه ملحق نمیشد و حتی حق داشتن هویت و شناسنامه از چنین کودکانی سلب گردیده بود .در آن دوره  از منظر قانونگذار اخلاق حسنه و نظم عمومي در جايگاه برجسته اي قرار داشت و براي جلوگيري از رشد و گسترش زنا در جامعه ناچار دست به وضع قوانيني زده بود كه طرفين زنا را با  يك نتيجه روشن از عاقبت عملشان آگاه نمايد.

ديوان عالي كشور در نهايت دست به ايجاد راي وحدت رويه اي زد و تكليف بسياري از اشكالات عمده و بارز اين مسئله چون تسهيل در تهيه اوراق شناسايي و شناسنامه را روشن كرد.

رای وحدت رویه شماره ۶۱۷ مورخ ۱۳۷۶/۰۴/۰۳ هیات عمومی دیوان عالی کشور: بر اساس رای وحدت رویه موصوف که از دیوان عالی کشور صادر شده است، زانی، پدر عرفی طفل حاصل از رابطه نامشروع محسوب شده و موظف به اخذ شناسنامه برای طفل می‌باشد.

مجازات افراد در این خصوص منتفی نیست مگر اینکه از این گناه ،استغفار و توبه نمایند و این توبه قبل از اثبات جرم موجب عفو ایشان از مجازات خواهد بود و به هر حال زانی و زانیه می توانند برای طفل خود شناسنامه دریافت کنند.

-فرزندانی که پدر مشخص ندارند و حاصل رابطه نامشروع هستند، مادر آنها باید به دادگاه مراجعه کرده تا پس از صدور حکم توسط دادستان، سازمان ثبت احوال شناسنامه صادر کند.سازمان ثبت احوال در شناسنامه این فرزندان، تنها نام و نام خانوادگی مادر را ثبت می‌کند و در مقابل نام پدر یک اسم فرضی می‌نویسد چراکه این فرزندان هم باید هویت داشته باشند تا در مدرسه و مراحل دیگر زندگی دچار مشکل نشوند.

– در مورد بچه‌هایی که نه پدر دارند و نه مادر و در شیرخوارگاه بهزیستی زندگی می‌کنند، خودِ سازمان بهزیستی به عنوان نماینده به سازمان ثبت احوال مراجعه می‌کند و به عنوان قیم برای این بچه‌ها شناسنامه دریافت می‌کند. طبیعی‌ است که در مقابل نام مادر و پدر این بچه‌ها اسم‌های فرضی نوشته می‌شود البته تا وقتی که به فرزندخواندگی گرفته نشوند. اگر این کودکان به فرزندخواندگی گرفته شوند، بهزیستی مراحل لازم را طی می‌کند تا شناسنامه جدید با نام پدر و مادر جدید برای این بچه‌ها صادر شود.

 

قوانین ارث درمورد اطفال نامشروع:

تنها موضوعی که در تکلیف ها و حقوق طفل متولد شده از زنا، بر اساس قانون و شرع به رسمیت شناخته نشده است، ارث بردن طفل متولد شده از زنا، از والدین و بالعکس می‌ باشد.

ماده 884 ق. م مي گويد: ولد الزنا از پدر و مادر و اقوام آنان ارث نمي برد ليكن اگر حرمت رابطه كه طفل ثمره آن است نسبت به يكي از ابوين ثابت و نسبت به ديگري به واسطه اكراه يا شبهه زنا نباشد طفل فقط ازاين طرف و اقوام او ارث مي برد.

همانگونه که گفته شد ، ارث فرزند نامشروع به او تعلق نخواهد گرفت . اما در ادامه ماده 884 قانون مدنی ، شرایطی پیش بینی شده است که در صورت وجود داشتن آنها ، فرزند زنازاده هم می تواند ارث ببرد . بر اساس این ماده : ” ولدالزنا از پدر و مادر و اقوام آنان ارث نمی برد  ؛ لکن اگر حرمت رابطه ای که طفل ثمره آن است نسبت به یکی از ابوین ثابت و نسبت به دیگری به واسطه اکراه یا شبهه زنا نباشد ، طفل فقط از یک طرف و اقوام او ارث می برد و بالعکس ” .

بر این اساس ، شرایط ارث بردن فرزند نامشروع عبارت است از اینکه :

در صورتی که مرتکب فعل زنا هنگام ارتکاب آن در اشتباه باشد و نداند عمل ارتکابی نسبت به او ممنوع است ، زنا واقع نمی شود و در این صورت ، طفل متولد از این رابطه ، ” ولد به شبهه ” نامیده می شود .  در چنین حالتی ، فرزند با شخصی که در شبهه یا اشتباه بوده است ، نسب قانونی خواهد داشت و از او ارث می برد . اگر هم هر دوی زن و مرد در شبهه باشند ، عمل انجام شده نسبت به هیچکدام از آنها زنا نیست و طفل متولد شده ، دارای نسب قانونی با هر دوی آنها خواهد بود.

– لقاح مصنوعی بین زن و شوهر مشروع است،ولی بین دوبیگانه در حکم زناست.

– فرزند ناشی از تماس نامشروع بدنی مثل تفخیذ هم ارث نمیبرد ولو زنا محقق نشده باشد .

 

نفقه در کودکان ناشی از روابط نامشروع:

کودک ناشی از زنا در سه مرحله حق نفقه بر زانی دارد:

1- دوران حمل ، در دوران حاملگی بر مرد زانی که پدر حمل محسوب می شود واجب است نفقه زن را بپردازد، زیرا در فقه و حقوق اسلامی آمده است :زنی که طلاق او بائن است در مدت عده استحقاق نفقه از شوهر خود را ندارد مگراینکه حامل باشد و کتاب و سنت بر این حکم صراحت دارد.

2- دوران رضاع (شیرخوارگی )، به مادر واجب نیست بچه ای که از زنا به وجود آمده شیر بدهد همانطور که به مادرانی که از راه نکاح صحیح بچه به دنیا آورده اند شیردادن واجب نیست ، زیرا شیر نفقه کودک و نفقه برعهده پدر است، در کودک ناشی از زنا نیزشیر بر عهده پدر است نه مادر0 این حکم بنابراین است که ولدزنانسب دارد و زانی پدر شرعی او به حساب می آید ولیکن بنا برمبنای مشهور چنین نیست ، یعنی چون زانی پدر نیست پس کودک حق نفقه براوندارد.

3- دوران بعد از رضاع، نفقه کودک بعد از دوران شیرخوارگی نیز بر عهده پدر است و اگر پدر در قید حیات نباشد و یا فقیر باشد باید جد پدری است این مسئولیت را بر عهده بگیرد و اگر او نیز زنده نباشد و یا فقیر باشد مادر این بار را به دوش می کشد، یعنی بر مادر واجب می شود که نفقه کودک را بدهد. این حکم مخالف با مبنای مشهور است بنابرآن مبنا کودک ناشی از زنا حق نفقه بر پدر و جد پدری حتی بر مادر خود نیز ندارد.

 

منابع:

قانون مدنی

بیات، شیرین و فرهاد، شرح جامع قانون مدنی، انتشارات ارشد، ۱۳۹۸

 

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید