a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

اعتراض شخص ثالث

خانه > حقوقی  > اعتراض شخص ثالث

اعتراض شخص ثالث

چکیده :

وقتی در دعوایی رایی صادر می شود که این رای به حقوق شخص ثالث خلل وارد می شود و آن شخص به عنوان اصحاب دعوا دخالت نداشته باشد می تواند اعتراض کند . برای اعتراض شخص ثالث ، معترض باید ثالث و ذی نفع باشد و از اصحاب دعوا نباشد .

اعتراض ثالث ۲ قسم است : اعتراض ثالث اصلی و اعتراض ثالث طاری

اعتراض اصلی باید به موجب دادخواست و به طرفیت محکوم له و محکوم علیه رای مورد اعتراض باشد . باید این دادخواست به دادگاهی تقدیم شود که رای قطعی معترض عنه را صادر کرده است . اعتراض طاری در دادگاهی که دعوا در آن جا مطرح است بدون تقویم دادخواست به عمل خواهد آمد .

 

براساس ماده ۴۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی وقتی در یک دعوایی رایی صادر می شود که به حقوق شخص ثالث خللی وارد می آورد و آن شخص یا نماینده او در دادرسی که منتهی به رای شده است به عنوان اصحاب دعوا دخالت نداشته باشند می تواند نسبت به آن رای اعتراض کند .

به عنوان مثال : فرض کنید الف علیه ب در دادگاه شکایتی طرح کرده است و ادعا می کند زمینی که الآن در دست ب است مالکیت آن متعلق به او است . داداگاه وقتی پرونده را بررسی می کند حکم به نفع الف می دهد و زمین را متعلق به الف می داند . در این میان ج که ادعا دارد این زمین قبلا بصورت قولنامه ای به او فروخته شده است و به من هم تعلق دارد . در این میان دادگاه رایی که بین الف و ب صادر کرده است به حقوق شخص ثالث یعنی همان ج خلل وارد کرده است . در این جا ج می تواند به رایی که در دادگاه صادر شده به عنوان شخص ثالث اعتراض کند .

اعتراض ثالث یکی از طرق فوق العاده شکایت از آرای محاکم است . اعتراض ثالث برخلاف سایر طرق اعتراض به رای محدود به مهلت معینی نیست . اعتراض ثالث به هر جهتی می تواند طرح شود فقط مهم آن است رایی که صادر می شود خلاف حقوق شخص ثالث باشد .

اعتراض ثالث قانون آیین دادرسی مدنی مبتنی بر پرداخت هزینه دادرسی و تقدیم دادخواست است .

حالا ممکن است سوالی طرح شود که چه کسی می تواند اعتراض ثالث کند ؟

معترض ثالث باید شرایطی داشته باشد :

  • معترض باید ثالث باشد
  • معترض باید ذی نفع باشد . ( فرقی ندارد که نفع مادی باشد یا معنوی . در مثال ذکر شده شخص ج نفعی دارد و نفع آن هم مالک بخشی از زمین است .)
  • معترض باید از اصحاب دعوا نباشد . ( یعنی خواهان یا خوانده نباشد .)
  • معترض علیه اصحاب دعوا یعنی خواهان و خوانده اعتراض کند .

باید به چند نکته توجه داشته باشید : اگر نماینده شخصی در جریان دادرسی باشد به رایی که صادر شده نمی تواند بعدا اعتراض ثالث کند . مثلا مدیر جدید شرکت نمی تواند نسبت به رایی که علیه شرکت و با حضور مدیر قبلی شرکت صادر شده ، اعتراض ثالث کند .

وارد ثالث و مجلوب ثالث هم نمی توانند اعتراض ثالث کنند زیرا بعد از ورود ثالث و یا جلب ثالث از اصحاب دعوا محسوب می شوند و می توانند از سایر راه های اعتراض به رای استفاده کنند . مثل تجدید نظرخواهی ، فرجام خواهی .

براساس ماده ۴۱۸ قانون آیین دادرسی مدنی شخص ثالث حق دارد به هر گونه رای صادره از دادگاه های عمومی ، انقلاب و تجدیدنظر اعتراض کند و نسبت به حکم داور نیز کسانی که خود یا نماینده آنان در تعیین داور شرکت نداشته اند می توانند به عنوان شخص ثالث اعتراض کنند .

شخص ثالث هم چنین می تواند به احکام قطعی ، غیرقطعی ، حضوری ، غیابی ، صادره از دادگاه نخستین ، تجدیدنظر و قرارهای قاطع ، تامین خواسته و دستور موقت و قرارهای اعدادی اعتراض کند . آرای دیوان عدالت اداری و داوری هم قابل اعتراض ثالث است . باید توجه داشته باشید اعتراض ثالث در صورتی امکان پذیر است که تمام رایی که از دادگاه صادر می شود یا بخشی از آن خلاف حقوق معترض ثالث باشد . تصمیمات دادگاه ها در امور حسبی قابل اعتراض ثالث است ( ماده ۴۴ قانون امور حسبی ) احکام کیفری هم قابل اعتراض ثالث نیست .

اقسام اعتراض ثالث : بر اساس ماده ۴۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی اعتراض ثالث بر ۲ قسم است :

  • اعتراض اصلی
  • اعتراض طاری

 

اعتراض ثالث اصلی : یعنی اعتراضی که ابتدا از طرف شخص ثالث صورت گرفته باشد . شخص ثالث رایی را که در دعوای قبل صادر شده خلاف حقوق خود بداند . در این صورت می تواند به آن اعتراض ثالث کند . بر اساس ماده ۴۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی اعتراض اصلی باید به موجب دادخواست و به طرفیت محکوم له و محکوم علیه رای مورد اعتراض باشد . این دادخواست به دادگاهی تقدیم می شود که رای قطعی معترض عنه را صادر کرده است . اگر رای دارای چند جزء باشد و شخص ثالث به یک جزء آن معترض باشد باید نام محکوم له و محکوم علیه همان قسمت از رای را بنویسد و درج نام محکوم له و محکوم علیه سایر قسمت های رای لازم نیست .

اعتراض ثالث طاری :یعنی از اعتراض یکی از طرفین دعوا به رایی که سابقا در یک دادگاه صادر شده و طرف دیگر برای اثبات مدعای خود ، در اثنای دادرسی آن رای را ابراز نموده است . درواقع دعوا بین ۲ نفر در جریان بوده است رای به نفع یکی از آن ها صادر شده است . شخص مذکور به استناد رای صادره دعوایی علیه شخص دیگری طرح می کند . آن شخص ثالث می تواند در دعوای طرح شده نسبت به رایی که صادر شده در دعوای قبل که در حال حاضر به عنوان دلیل علیه او مورد استناد قرار می گیرد اعتراض ثالث کند . به موجب ماده ۴۲۱قانون آیین دادرسی مدنی اعتراض ثالث طاری در دادگاهی که دعوا در آن مطرح است بدون تقدیم دادخواست به عمل خواهد آمد . ولی اگر درجه دادگاه پایین تر از دادگاهی باشد که رای معترض عنه را صادر کرده معترض دادخواست خود را به دادگاهی که رای صادر کرده است تقدیم می نماید و موافق اصول در آن دادگاه رسیدگی می شود .

در دادخواست اعتراض ثالث باید شرایطی رعایت شود :

نام و نام خانوادگی و محل اقامت معترض ثالث و نماینده او

نام و نام خانوادگی خواندگان اعتراض ثالث

مشخصات رای مورد اعتراض

مشخصات دادگاه صادر کننده رای

سایر مشخصات دادخواست مثل هزینه دادرسی

اگر در داخواست اعتراض ثالث ، شرایط بالا ذکر نشود ۲ حالت وجود دارد :

  • اگر نام و نام خانوادگی و اقامتگاه معترض ثالث یا نماینده او درج نشده باشد قرار رد دادخواست توسط مدیر دفتر همان شعبه بدوی یا تجدیدنظر که اعتراض ثالث به آن جا تقدیم شده صادر می شود .
  • اگر سایر شرایط اعتراض ثالث رعایت نشده باشد به نحو زیر عمل می شود :

مدیر دفتر دادگاه بدوی یا تجدیدنظر که اعتراض ثالث به آن جا تقدیم شده ، خطاب به معترض ثالث اخطار رفع نقص صادر می شود و به او ۱۰ روز مهلت برای رفع نقص می دهد . در صورتی که مهلت ۱۰ روزه به پایان رسید و رفع نقص صورت نگرفت مدیر دفتر ، قرار رد دادخواست اعتراض ثالث را صادر و به معترض ثالث ابلاغ می کند .

 

آثار اعتراض ثالث :   

  • اثر تعلیقی
  • اثر انتقالی

اثر تعلیقی در طرق فوق العاده شکایت از رای یعنی اعاده دادرسی و اعتراض و فرجام به صورت مطلق و نامحدود نیست . بلکه محدود و مقید به شرایطی است . اثر تعلیقی دارای دو نتیجه است . در مدت واخواهی و تجدیدنظر حکم اجرا نمی شود . در صورت واخواهی یا تجدیدنظر حکم تا پایان رسیدگی واخواهی یا تجدید نظر یعنی تا تعیین نتیجه واخواهی یا تجدید نظر اجرا نمی شود .

اثر انتقالی یعنی پرونده  با تمام جوانب حکمی و موضوعی مورد رسیدگی مجدد واقع شود چه این رسیدگی مجدد در همان دادگاه یا در دادگاه دیگری باشد .

  • اثر تعلیقی اعتراض ثالث : اعتراض ثالث دارای اثر تعلیقی نیست مگر در صورت شرایط زیر :

معترض ثالث درخواست کند ./ جبران ضرر و زیان ناشی از رای ممکن نباشد ./ معترض ثالث تامین مناسب بسپارد . که نقد و غیر نقد بودن و میزان این تامین به نظم قاضی بستگی دارد .

اگر شرایط بالا باشد قاضی رسیدگی کننده به اعتراض ثالث ، قرار تاخیر اجرای حکم را صادر می کند . این قرار برای مدت معینی صادر شده و قابل تمدید است . باید توجه داشته باشید که این قرار قابل اعتراض نیست .

  • اثر انتقالی اعتراض ثالث : اثر انتقالی یعنی آن که دعوا با تمام جوانب حکمی و موضوعی مورد رسیدگی مجرد قرار میگیرد . اثر انتقالی اعتراض ثالث به همان قسمتی محدود و مقید است که شخص ثالث آن قسمت را خلاف حقوق دانسته است .

اگر اعتراض ثالث به آن قسمت از رای که اعتراض شده وارد نباشد ، اما قسمت دیگری از رای که مورد اعتراض ثالث واقع نشده ، ایراد داشته باشد دادگاه آن قسمت را نقض نمی کند .

اگر رایی که مورد اعتراض ثالث قرار گرفته به ضرر شخص ثالث نباشد نقض نمی شود و به قوت خود باقی می ماند . هرچند که ایرادات دیگری داشته باشد .

دادگاه در نقض رای ، فقط قسمتی از رای که  مورد اعتراض واقع شده را بررسی می کند و به قسمت های دیگری که مورد اعتراض ثالث واقع نشده رسیدگی نمی کند ، مگر اآن که رای قابل تفکیک نباشد .

 

رسیدگی و صدور رای در اعتراض ثالث :

رسیدگی به اعتراض ثالث ، مانند رسیدگی در دادگاه بدوی است . چه اعتراض ثالث در دادگاه بدوی رسیدگی شود چه در دادگاه تجدیدنظر .

اگر اعتراض ثالث صحیح باشد دادگاه حکم را نقض کرده و حکم مقتضی صادر می کند .

دادگاه می تواند در اعتراض ثالث به ادله مورد نیاز رسیدگی کند .مثلا قرار کارشناسی صادر کند .

 

اعتراض به نتیجه اعتراض ثالث :

رایی که بعد از اعتراض ثالث صادر می شود می تواند قابل فرجام ، اعاده دادرسی ، یا اعتراض ثالث مجدد باشد .

باید دقت کرد رایی که بعد از اعتراض ثالث صادر می شود اگر از دادگاه بدوی صادر شده باشد می تواند قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر باشد .ولی اگر از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد قابل اعتراض نیست .

 

طرق اعتراض به رای :

  • طرق عادی ( واخواهی ، تجدیدنظر ) طرق عادی یعنی قاعده عامی را در این خصوص تشکیل می دهد و تمامی آرا قابل شکایت عادی می باشد . مگر آن که خلاف آن پیش بینی شده باشد .  
  • طرق فوق العاده ( فرجام خواهی ، اعتراض ثالث ، اعاده دادرسی ) طرق فوق العاده یعنی تنها نسبت به آرایی قابل طرح اند که قانون گذار تصریح کرده است .

 

منابع :

شمس ، دکتر عبدا… ، آیین دادرسی مدنی ، دوره پیشرفته ، چاپ شانزدهم ، سال ۸۶ ، جلد نخست.

گودرزی ، مرتضی ، آیین دادرسی مدنی ، چاپ یازدهم ، سال ۹۸ ، جلد دوم.

توکلی ، محمد مهدی ، مختصر آیین دادرسی مدنی ، تهران ، انتشارات مکتوب آخر ، چاپ ۱۳ ، سال ۱۳۹۸.

 

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید