a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

قرار رد دعوا

خانه > آموزش  > قرار رد دعوا

قرار رد دعوا

چکیده :

یکی از انواع قرارهای قاطع دعوی قرار رد دعوا است که با صدور آن پرونده از دادگاه رسیدگی کننده به دعوی خارج می شود . قرار رد دعوی قبل از ورود به ماهیت دعوی توسط قاضی صادر می شود . قرار رد دعوی در برخی موارد با اعتراض و ایراد خوانده و در برخی موارد دیگر راسا  با نظر قاضی صادر می شود که در هر صورت مانع موقت یا دائم برای صدور حکم ایجاد می‌کند.

هنگامی که دادخواست توسط خواهان تنظیم و تقدیم دادگاه میگردد تا پایان اولین جلسه دادرسی این فرصت به خوانده اعطا میگردد که ایراداتی راجع به عناصر دعوی مطرح نماید. در صورتی که این ایرادات مورد قبول دادگاه قرار گیرد در اکثر موارد به صدور قرار رد دعوی ختم میگردد . نتیجه صدور این قرار آن است که نوبت به رسیدگی ماهوی به پرونده نخواهد رسید.

موارد صدور قرار رد دعوی:

موارد عمده صدور قرار رد دعوی موارد ذکر شده در ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی است ولی با نگاهی کلی به قانون مذکور درمی یابیم که موارد دیگری نیز بشرح ذیل وجود دارد که منجر به صدور این قرار میگردد  :

1-ایراد عدم اهلیت خواهان: این ایراد در مواردی صادر میگرددکه خواهان درزمان تقدیم دادخواست اهلیت قانونی جهت اقامه دعوی نداشته باشد.

مثال: در مثال های قبل چنانچه هادی درزمان تقدیم دادخواست در دعاوی مالی مجنون یاصغیریا سفیه یا ورشکسته باشد و در دعاوی غیرمالی مجنون یا صغیر باشد، مریم میتواند ایراد عدم اهلیت نماید و در اینصورت دادگاه مکلف به صدور قرار رد دعوا خواهد بود.

2-ایراد عدم توجه دعوی به خوانده : چنانچه دعوی بر فرض اثبات، علیه خوانده نباشد، خوانده میتواند ایراد عدم توجه دعوی نماید. چنین دعوایی مانع دائمی در رسیدگی به دعوی ایجاد مینماید.

مثال:هادی اقدام به طرح دعوی تصرف عدوانی علیه مریم مینماید .مریم پس از حضور در دادگاه ادعای بی اطلاعی نموده و پس از استماع اظهارات هادی متوجه میشود که هادی اشتباها وی را به جای فردی که در همسایگی او ساکن است در دادگاه احضار نموده است . در این حالت دادگاه صرفنظر از اینکه منزل هادی مورد تصرف عدوانی قرار گرفته است لکن با توجه به اینکه فرد متصرف مریم نمیباشد قرار رد دعوی باستناد عدم توجه دعوی به خوانده صادر مینماید .

3-ایراد عدم احراز سمت: به محض اینکه واژه سمت به گوش می رسد فرد غیر اصیل در ذهن تداعی می‌شود. پس این ایراد زمانی می تواند قابل طرح و رسیدگی باشد که دادخواست را شخصی غیر از اصیل و به نمایندگی از خواهان تقدیم نموده باشد .

مثال: مدیر شرکت نیک اندیشان هومهر به نمایندگی از شرکت مذکور اقدام به طرح دادخواست الزام به ایفای تعهد قرارداد علیه هادی که پیمانکار بوده نموده است لکن فراموش کرده است روزنامه رسمی شامل احراز سمت خود را به ضمیمه دادخواست تقدیم نماید . در چنین شرایطی قاضی به صدور قرار رد دعوی مبادرت مینماید.

4-ایراد امر قضاوت شده: این ایراد معمولا از سوی خوانده ای که قبلا در دعوی پیروز گردیده مطرح می شود و دادگاه چنانچه دعوی اقامه شده را همان دعوی پیشین تشخیص دهد نسبت به صدور قرار رد دعوی اقدام مینماید. دعوی اقامه شده در صورتی از اعتبار امر مختوم برخوردار میگردد که سه شرط داشته باشد:

۱-وحدت اصحاب دو دعوی

۲- وحدت موضوع دو دعوی

۳-وحدت سبب دو دعوی

مثال:مجتبی دعوایی با موضوع مالکیت عین ملکی علیه محمد در شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی مطرح نموده که شعبه مذکور رای صادر و قطعی میگردد ؛از طرفی مجتبی مجددا دعوی دیگری با همین موضوع علیه مرتضی که  نماینده قانونی محمد میباشد مطرح نموده است دراینجا قاضی به سبب وحدت اصحاب دودعوا (با توجه به اینکه مرتضی نماینده قانونی محمد است) و وحدت موضوع (که در هردو دعوی مالکیت عین ملک است) و وحدت سبب (که در هردو مالکیت یک عین معین  به سبب مشابه است)قرار رد دعوی باستاد عدم توجه به اعتبار امر قضاوت شده صادر مینمایند.

نکته۱:گزارش اصلاحی اعتبار امر قضاوت شده ندارد چون رای محسوب نمی شود و اگر دعوی پیشین مطرح شود خواهان محکوم به بی حقی می شود .

نکته۲:رای داور نیز اعتبار امر قضاوت شده ندارد.

نکته ۳:تصمیمات در امور حسبی اصولا اعتبار امر قضاوت شده ندارند

نکته۴:حکم عزل وصی یا قیم یا ضم امین از اعتبار امر قضاوت شده برخوردار است

نکته ۵:حکم حجر و بقای حجر از اعتبار امر قضاوت شده برخوردار است

نکته ۶: حکم موت فرضی اعتبار امر قضاوت شده را ندارد

5- ایراد جزمی نبودن دعوی: جزمی نبودن به معنای احتمالی بودن دعواست

مثال: هادی اقدام به طرح دعوی نموده و خواسته خود را بدین شرح بیان نموده است:مطالبه وجه بابت خسارت عدم ایفای تعهد یا الزام  خوانده به ایفای تعهد . در واقع در چنین شرایطی خواسته مردد بین دو چیز است و دادگاه قرار رد دعوی باستناد جزمی نبودن دعوی صادر مینماید .

6-ایراد عدم ذینفعی: خواهان اصولا در مواردی اقدام به طرح دعوی مینماید که مدعی باشد حقی برای وی وجود دارد یا حقی از وی ضایع شده است بنابراین اگر فردی در حق مورد ادعا نفعی نداشته باشد با قرار رد دعوی مواجه خواهد شد .

مثال:پدر هادی با مریم معامله کرده است حال هادی بعنوان ورثه قبل از مرگ پدرش اقدام به طرح دادخواست مطالبه وجه حاصل از معامله علیه مریم مینماید .دراین حال حتی بر فرض اینکه در واقع پدر هادی  چنین حقی بر ذمه مریم داشته و از وی طلب داشته باشد باز هم با توجه به ذینفع نبودن هادی قرار رد دعوی صادر میگردد.

7- ایراد طرح دعوی خارج از مهلت: قانون در مواردی مهلت هایی تعیین نموده که دعوی صرفا قابلیت طرح در همان مهلت مقرر را دارد و در صورتیکه این مهلت ها منقضی شود قرار رد دعوی صادر میگردد.

مثال: هادی یک فقره چک صادره از محمد و به ظهر نویسی مریم در دست دارد و پس از دو سال اقدام به طرح دعوی مطالبه وجه چک به طرفیت محمد بعنوان صادر کننده و  مریم بعنوان ظهرنویس مینماید  در اینجا دو حالت قابل پیش بینی است:

حالت اول:اگر قبل از جلسه دادرسی خود قاضی متوجه شود که دادخواست در مورد مریم بعنوان ظهر نویس خارج از مهلت بوده است قاضی راسا قرار رد دادخواست نسبت به مریم را صادر مینماید .

حالت دوم: اگر قبل از دادرسی قاضی متوجه خارج از مهلت بودن دادخواست در مورد مریم نشده و شروع به رسیدگی نماید لکن مریم خود ایراد طرح دعوی خارج از مهلت مطرح کند قرار رد دعوی صادر میگردد.

۸-دعوی بر فرض ثبوت اثر قانونی نداشته باشد :اگر دعوی بر فرض ثبوت هم  اثر قانونی نداشته باشد یعنی در صورتی که دعوی خواهان وارد بوده و قابل رسیدگی باشد ولی در صورت وارد بودن باز هم اثر قانونی نداشته باشد دادگاه قرار رد دعوی صادر مینماید

مثال:مریم خودروی خود را به هادی هبه مینماید ولی قبل از اینکه هادی خودرو مذکور را قبض نماید مریم خودروی خود را به جواد می فروشد . هادی جهت دریافت خودرو اقدام به طرح دعوی دعوی تسلیم عین موهوبه مطرح مینماید در این حالت دادگاه به دلیل اینکه قبض شرط صحت هبه میباشد ومریم قبل از اینکه خودرو را به هادی تحویل دهد آن را فروخته است و درواقع هنوز حقی ایجاد نشده که هادی بتواند آن را مطالبه کند دادگاه قرار رد دعوی صادر مینماید.

۹-مورد دعوی مشروع نباشد:اگر مورد دعوی مشروع نباشد دادگاه قرار رد دعوی صادر می نماید

مثال: هادی اقدام به طرح دعوی با خواسته الزام مریم به تحویل 50 کیلو مشروبات الکلی مینماید در این حالت با توجه به اینکه مورد دعوی مشروبات الکلی است و چنین دعوایی مشروع نیست لذا دادگاه اقدام به صدور قرار رد دعوی مینماید

تا به اینجا کلیه موارد مذکور مربوط به ماده 84 قانون آئین دادرسی مدنی بوده است و بندهای آتی مربوط به موضوعات پراکنده در قانون مذکور می‌باشد.

8- استرداد دعوی: مطابق ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی، ممکن است خواهان در حین دادرسی تصمیم به استرداد دعوی بگیرد . حال در صورتیکه خواهان قبل از ختم مذاکرات طرفین  دعوای خود را مسترد نماید نیازی به رضایت خوانده ندارد و دعوی مسترد و قرار رد دعوی صادر می شود ولی اگر بعد از ختم مذاکرات طرفین تصمیم به استرداد دعوی بگیرد دو حالت ایجاد میگردد :

حالت اول: رضایت خوانده را اخذ نموده و دعوی را مسترد مینماید که در این حالت قرار رد دعوی صادر می گردد.

حالت دوم:رضایت خوانده جلب نشود و خواهان بطور کلی از دعوی انصراف دهد که در این حالت قرار سقوط دعوی صادر میگردد .

9-عدم احراز سمت دادخواست دهنده بدوی: چنانچه در مرحله تجدید نظر دادگاه تشخیص دهد که سمت دادخواست دهنده بدوی محرز نبوده است بدون اخطار رفع نقص قرار رد دعوی بدوی صادر مینماید.

10- پایان مهلت در دعوی اناطه: مطابق ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه رسیدگی به دعوی منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری است رسیدگی به دعوی تا تصمیم گیری مرجع صلاحیتدار متوقف می‌شود. در این مورد خواهان مکلف است ظرف یک ماه در دادگاه صالح اقامه دعوی کرده  رسید آن را به دفتر دادگاه رسیدگی کننده تسلیم کند اگرخواهان در مهلت مقرر اقامه دعوی ننماید، قرار رد دعوی صادر می شود.

11-مراجعه به دادگاه قبل از مراجعه به داور: اگر در قرارداد، شرط داوری بگذاریم که در صورت بروز اختلاف اول به داور مراجعه و سپس به دادگاه مراجعه نمائیم ولی یکی از طرفین بدون مراجعه به داوری مستقیما در دادگاه اقامه دعوی بکند قرار رد دعوی صادر میگردد .

12- اگر شرایط قانونی دادخواست در مرحله بدوی رعایت نشده باشد و یا دادخواست در مرحله بدوی نقص داشته باشد و رفع نقص نشده باشد و پرونده به مرحله تجدید نظر برود در این موارد دادگاه تجدید نظر به دادخواست دهنده بدوی اخطار می کند که ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ نسبت به رفع نقص اقدام نماید در این حالت اگر دادخواست دهنده بدوی در مهلت 10 روز اقدام به رفع نقص ننماید و یا اینکه سمت دادخواست دهنده بدوی محرز نباشد دادگاه رای صادره بدوی را نقض و قرار رد دعوی بدوی را صادر میکند .

۱۳-اگر فردی خسارت وارده ناشی از عدم انجام تعهد یا تاخیر در انجام تعهد یا عدم تسلیم مبیع را مطالبه نماید قانونا ملزم است که ثابت کند زیانی که به او وارد شده ناشی از این عدم انجام یا تاخیر در انجام بوده است در صورتی که نتواند این موضوع را اثبات کند قرار رد دعوی مطالبه خسارت وی صادر می گردد.

۱۴-اگر موضوع دعوی عقود و قرار دادهایی باشد که مخل نظم عمومی یا بر خلاف اخلاق حسنه و مغایر با موازین شرعی باشد در این موارد نیز دادگاه قرار رد دعوی صادر خواهد کرد

 

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید