a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

(طلاق غیابی)

خانه > خانواده  > (طلاق غیابی)

(طلاق غیابی)

مقدمه

طبق قوانین و مقررات ایران، طلاق از اختیارات مرد است و تنها در موارد خاصی زن می تواند از دادگاه درخواست طلاق کند که اگر شرایطی که دادگاه در نظر دارد احراز شود، زن نیز می تواند طلاق بگیرد. براساس ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی: مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را نماید، زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد(۱۱۱۹) ،(۱۱۲۹)، (۱۱۳۰) این قانون ، از دادگاه تقاضای طلاق نماید. بنابراین طلاق یک عمل حقوقی یک جانبه از طرف مرد و از موجبات انحلال نکاح دائم است ، پایان یافتن ازدواج موقت به روش های دیگر انجام می شود.

از آنجایی که خانواده یکی از مهم ترین نهاد های اجتماعی است، و طلاق از عوامل موثر در خانواده می باشد که پیامدهای مختلفی بر جا می گذارد، لذا باید مورد توجه خاص قرار گیرد. پس هم مرد و هم زن(طبق شرایطی که خواهیم گفت)، می توانند از دادگاه درخواست طلاق غیابی کنند. حال طلاق در چه صورتی غیابی است؟! ابتدا باید دید چه حکمی حضوری و چه حکمی غیابی است.

 

حکم غیابی چیست و در چه شرایطی صادر می شود؟

اصل بر حضوری بودن احکام است. با استناد به ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی: حکم دادگاه حضوری است مگر این که خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طور کتبی نیز دفاع ننموده باشد و یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد.

بنابراین معیار حکم غیابی از حضوری این است که ؛

1.خوانده، وکیل، قائم مقام او در هیچ یک از جلسات دادگاه حضور نیافته باشند‌.

2.هیچ کدام از خوانده، وکیل یا قائم مقام او لایحه ایی به دادگاه نفرستاده باشند.(منظور از لایحه دفاع کتبی است که خوانده در پاسخ دعوای خواهان تقدیم دادگاه می کند.)

3.برگه اخطاریه به خود شخص تحویل داده نشده باشد.(عدم ابلاغ واقعی).

در واقع حکم دادگاه نسبت به خواهان همیشه حضوری است و با توجه به وضعیت خوانده از این جهت که حکم جزئا یا کلا علیه وی صادر شده باشد، ممکن است غیابی باشد.

حال اگر علیه خوانده حکم غیابی صادر شد، او می تواند در همان دادگاه صادر کننده حکم ظرف بیست روز پس از ابلاغ، به آن اعتراض کند. این اعتراض را واخواهی گویند.

پس برای دادگاه نسبت به کسانی که در جلسات حاضر نشده و لایحه دفاعیه نداده اند و یا احظاریه ابلاغ واقعی نشده باشد، غیابی ست و در غیر این موارد حکم حضوری است.

در خصوص طلاق غیابی نیز به همین صورت است. به این گونه که در واقع اگر وقت رسیدگی دادگاه زوجه یا زوج حضور نیابند و یا ابلاغ واقعی نباشد و لایحه دفاعیه هم تسلیم نکرده باشند، حکم طلاق صادره غیابی است.

 

طلاق غیابی از طرف مرد

به موجب ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، طلاق یک عمل حقوقی یک جانبه از طرف شوهر است که در ابتدا مرد به دادگاه رجوع کرده، دادگاه نیز موضوع را به داوری ارجاع می دهد که طبق ماده ۲۸ قانون حمایت خانواده، داور باید از نزدیکان متاهل زوجین بوده و حداقل سی سال سن داشته باشند.و پس از آن گواهی عدم امکان سازش صادر می شود که مدت آن سه ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی است و لذا حتما باید ظرف این مهلت مقرر،گواهی به دفترخانه رسمی ازدواج تسلیم شود، در غیر این صورت، گواهی صادره از درجه اعتبار ساقط خواهد شد و چون تا زمانی که زوج حق و حقوق مسلم زن را ندهد طلاق ثبت نمی شود، اگر زوج قادر به پرداخت حقوق مالی زوجه نباشد باید موعد اعتبار گواهی عدم امکان سازش، گواهی مبنی بر طرح دعوی اعسار را به دفترخانه تسلیم کرده باشد تا گواهی عدم امکان سازش تا زمان تعیین تکلیف اعسار زوج از اعتبار نیوفتد.

حال پس از اینکه گواهی عدم امکان سازش صادر شد، برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن به دفترخانه زسمی ازدواج و طلاق باید مراجعه کرد. دفتر خانه پس از پرداخت مطالبات زن از سوی مرد، صیغه طلاق را جاری کرده و آن را به ثبت می رساند.

منظور از صیغه ی طلاق به کار بردن الفاظی است که صراحتا به معنی طلاق باشد، نه لزوما به کار بردن لفظ عربی خاص‌. همچنین ممکن است طبق ماده ۱۱۳۸ قانون مدنی، صیغه طلاق توسط وکیل اجرا شود.

مطالبات و حقوق قانونی زن چیست؟

مهریه، نفقه و جهیزیه. در خصوص جهیزیه باید یادآوری کرد که در صورت موجود بودن جهیزیه باید عینا به زن برگردانده شود و اگر به علت تقصیر شوهر تلف شده باشند، مثل آن یا قیمت آن بر عهده زوج خواهد بود.

چنانچه زن کارهایی که شرعا به عهده او نبوده مانند ظرف شستن، لباس شستن و … و عرفا برای آن کار اجرت المثل باشد، به دستور زوج و با قصد عدم تبرع(یعنی رایگان نبوده) انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرت المثل کارهای انجام گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم می نماید. اثبات این که مرد دستور داده و زن با عدم قصد تبرع انجام داده ، بر عهده زن است.

طلاق غیابی از طرف زن

مواردی در قانون پیش بینی شده که زن می تواند در خواست طلاق دهد و اینکه طلاق غیابی از طرف زن چقدر زمان میبرد، بستگی به شرایط دارد و این درخواست زن باید همراه با دلیل باشد. لذا زن در این موارد می تواند از دادگاه درخواست طلاق کند؛

1.شوهر چهار سال تمام غایب مفقود الاثر باشد. ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی.

2.وکالت زن در طلاق. ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی.

3.استنکاف شوهر یا عجز وی از پرداخت نفقه. ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی.

4.عسر و حرج زوجه. ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی.

در ادامه به مختصر به توضیح هریک خواهیم پرداخت.

الف) شوهر چهار سال تمام غایب مفقود الاثر باشد.

به استناد ماده ۱۰۲۹ قانون مدنی:هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقود الاثر باشد زن او می تواند تقاضای طلاق کند.در این صورت با رعایت ماده ۱۰۲۳ همین قانون حاکم او را طلاق می دهد.

منظور از رعایت ماده ۱۰۲۳، این است که دادگاه باید اقدام به نشر آگهی، هر کدام به فاصله یک ماه، در یکی از جراید محل و روزنانه اای کثیرالانتشارکند. در صورتی که خبری از شخص غایب نرسید، و چهار سال تمام هم از غیبت مرد گذشته و یکسال از تاریخ اولین آگهی نیز بگذرد، دادگاه حکم به طلاق خواهد کرد و زن پس از وقوع طلاق به دلیل اینکه فرض احتمال فوت شوهر زیاد است، باید عده وفات نگه دارد و سپس مجددا شوهر کند. حال اگر شخص غایب قبل از انقضا مدت عده بازگردد، نسبت به طلاق حق رجوع دارد  درواقع می تواند اظهار کند که به ادامه ازدواج تمایل دارد.

نکته ایی که حائز اهمیت است، رای وحدت رویه شماره۳۵ مورخ۱۳/۱۱/۱۳۶۳ شعبه دادگاه مدنی خاص، در این خصوص است که گفته شده اگر غیبت شوهر موجب عسر و حرج زن شود، طلاق دادن زن از سوی حاکم جایز است حتی اگر مدت غیبت کمتر از چهار سال باشد.

ب)وکالت زن در طلاق.

به استناد ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی، طرفین عقد ازدواج می توانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد درضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمایند مثل اینکه شرط شود هرگاه شوهر زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غائب شود یا ترک انفاق نماید یا بر علیه حیات زن سو قصد کند یا سو رفتاری نماید که زندگانی آنها با یکدیگر غیرقابل تحمل شود زن وکیل و وکیل در توکیل باشد که پس از اثبات تحقق شرط در محکمه و صدور حکم نهایی خود را مطلقه سازد.

بنابراین اگر شوهر به زن وکالت در طلاق داده باشد، زن می تواند از دادگاه درخواست طلاق نماید.

ج) استنکاف شوهر یا عجز وی از پرداخت نفقه

به استناد ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی: در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرا حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه زن می تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند و حاکم شوهر او را به اجبار به طلاق می نماید. همچنین است درصورت عجز شوهر از دادن نفقه.

یکی از آثار مالی ازدواج، نفقه است. این ماده ناظر به نفقه آینده می باشد ولی دادگاه ممکن است عدم پرداخت نفقه گذشته و عدم اجرای حکم الزام دادگاه به پرداخت نفقه را، نشانه ایی از عدم پرداخت نفقه درآینده قلمداد کند.

در صورتی که هنگام طلاق زن در دادگاه، شوهر وی حضور نداشته باشد و یا لایحه دفاعی نداده باشد و یا ابلاغ واقعی نبوده باشد، رای غیابی خواهد بود.

د ) عسر و حرج زوجه

به استناد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی: در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج باشد، وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند، چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود،دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود.

عسر و حرج در این ماده به معنی مشقت شدید است و زندگی برای زن به سختی میگذرد و تحملش سخت است، مانند محکومیت به حبس به مدت ۵سال یا بیشتر. در این مورد هم اگر ابلاغ واقعی نبود یا لایحه دفاعی از جانب مرد تسلیم دادگاه نشده بود و یا در جلسه دادگاه حضور پیدا نکرد، رای و طلاق غیابی خواهد بود.

 

در پایان باید یادآوری کرد که  رای دادگاه در خصوص طلاق غیابی از جانب مرد، گواهی عدم امکان سازش نام دارد و مهلت اعتبار آن سه ماه است، اما رای دادگاه در مورد پذیرش درخواست طلاق از جانب زن، حکم طلاق نام دارد و مدت اعتبارش شش ماه است.

 

منابع

1.قانون مدنی

2.بیات، شیرین و فرهاد، شرح جامع قانون مدنی، انتشارات ارشد،۱۳۹۸

3.صفایی، حسین، اشخاص و اموال حقوق مدنی، جلد اول، بنیاد حقوقی میزان، ۱۳۹۷

4.قانون آیین دادرسی مدنی

5.توکلی، محمد مهدی، مختصر آیین دادرسی مدنی، چاپ ششم، انتشارات طرح نوین اندیشه، ۱۳۹۵

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید