a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

توهین

خانه > کیفری  > توهین

توهین

توهین :

جرم توهین یکی از جرائمی است که حیثیت معنوی اشخاص را مورد هدف قرار می دهد . در اصطلاح توهین به هر رفتاری اعم از گفتار ، فعل ، اشاره یا نوشتار است که موجب ضعیف کردن ، خوار و خفیف کردن مخاطب توهین ، در نظر افراد معمولی جامعه می شود . توهین علاوه بر دیدگاه حقوقی و قانونی بلکه از دیدگاه مذهبی و دینی هم کار ناپسندی است . جرم توهین از اقسام مختلفی برخوردار است که در ذیل به شرح هریک از ان ها می پردازیم .

توهین ساده : به موجب ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد جزای نقدی درجه ۶ خواهد بود . به موجب این ماده توهین یک جرم قابل گدشت است . جرم قابل گدشت به این معناست که وقتی از نطر قانون یک جرمی قابل گدشت باشد شروع ، ادامه و اجرای مجازات ان جرم به شکایت شاکی و عدم گدشت او است . اگر در هر مرحله شاکی از شکایت خود صرفه نطر کند مجازات و پی گیری ان حکم متوفق می‌شود ( بر اساس ماده ۱۰۰ قانون مجازات اسلامی )

در ادامه عنصر مادی و روانی جرم توهین را بررسی می کنیم :

عنصر مادی :

مرتکب رفتار فیزیکی که انجام می دهد می تواند به شکل های مختلفی باشد مثل نوشتار ، گفتار ، ارسال پیامک و عواملی از این قبیل . با توجه به ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات با این که فحاشی و و استعمال الفاط رکیک مهم ترین نمونه توهین است اما مصادیق ان متعدد است . و گاهی رفتارهای دیگری هم به عنوان جرم توهین قرار می گیرند . مثلا فرص کنید شخصی تخم مرغی را به طرف پرتاب می کند و با این کار او را تحقیر می کند یا با دست اشاره هایی انجام می دهد که در فرهنگ ما اهانت امیز است . با این که شخص تحقیر می شود می تواند توهین کیفری محسوب شود .

بعضی از حقوقدان ها معتقدند برای جرم توهین مرتکب باید فعل مثبتی را انجام دهد . مثلا اگر شخصی در مقابل یک نفر که احترام برای او واجب است به او دست ندهد شاید بی ادبانه و از نظر مردم ناپسند باشد ولی جرم محسوب نمی شود و مجازاتی ندارد . اگر به ماده ۶۰۸ هم توجه کنیم متوجه می شویم عواملی مثل الفاظ رکیک ، فحاشی افعال مثبتی هستند . برای تحقق جرم توهین شرایطی لازم است که در ادامه ان ها را بررسی می کنیم :

موهن بودن رفتار : برای این که مرتکب به جرم توهین محکوم شود باید رفتار او موهن باشد که موهن بودن را باید عرف تشخیص دهد مثلا فرض کنید کلماتی مثل عالی نیست / خوب نیست/ تنبل در بعضی از کشورها کاملا اهانت آمیز محسوب می شوند ولی در کشور دیگر اهانت آمیز نیست .

رفتاری که در ان موقعیت ارتکاب یافته در قضاوت عرف خیلی مهم و موثر است مثلا اگر یک استاد دانشگاه را جاهل و بی سواد خطاب کنید توهین محسوب می شود . ولی مثلا در یک نمایشنامه برای ایفای یک نقش فحاشی کردن به دیگری ، رفتار توهین آمیزی محسوب نمی شود .

برای این که جرم توهین محقق شود باید مخاطب معین باشد توهین به گروه کلی بدون این که مصادیق ان معین شود جرم نیست مثلا اگر همه دانش اموزان را به تنبلی خطاب کنند مرتکب جرم توهین کیفری نمی شوند . باید توجه داشته باشید که توهین حتما لازم نیست که یک فرد باشد . بلکه اگر توهین متوجه یک گروه خاصی باشد کفایت می کند . مثلا وقتی به معلمان یک کلاس لقب جاهل بودن را می دهند و ان ها را مورد توهین قرار می دهند .

مورد بعدی زنده بودن مخاطب است توهین به انسان های زنده مربوط می شود و در صورتی توهین به مردگان مشمول ماده ۶۰۸ می شود که توهین به بازماندگان ان ها باشد . البته گاهی توهین به مردگان جرم است که در ادامه به شرح ان ها می پردازیم .

حضوری یا علنی بودن توهین : منظور از حضوری ، حضور فیزیکی نیست همین که مخاطب توهین الفاظ رکیک را از موبایل ، تلفن می بیند یا می شنود کفایت می کند .

مورد دیگر ان توهین به اشخاص حقوقی مثل توهین به یک شرکت خصوصی یا دولتی جرم محسوب نمی شود و نمی توان ان ها را محکوم کرد .

جرم توهین یک جرم مطلق است و حتی اگر توهین شونده ناراحت نشود توهین اتفاق افتاده و می تواند شکایت کند.

عنصر روانی :

در جرم توهین مرتکب ان رفتاری را که انجام می دهد باید کاملا عامد و قاصد باشد و در حالت مستی ، بدون اراده و اختیار و…. انجام ندهد و هم چنین از موهن بودن رفتاری که انجام می دهد کاملا آگاه باشد .

توهین مشدد :

گاهی اوقات قانون گذار توهین را تشدید کرده و مجازات بیشتری برای ان در نظر گرفته است که به ان توهین مشدد می گویند . که در ادامه ان ها را با مجازات مخصوص شرح می دهیم :

توهین به رهبری فعلی و قبلی :

براساس ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات هر کس به حضرت امام خمینی بنیان گذار جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری به نحوی از انحا اهانت نماید به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال محکوم خواهد شد . توهین چه به صورت گفتار ، اشاره و..‌‌. باشد برای تحقق این ماده کافی است . مرتکب باید در اهانت خود کاملا عامد باشد و از مقام شخصی که توهین می کند کاملا آگاه باشد بنابراین اگر مرتکب در حالت مستی ، بی اراده یا از سمت شخص مورد توهین بی اطلاع باشد شامل ماده ۵۱۴ نمی شود .

توهین به سایر کارکنان و مقامات دولتی :

بر اساس ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات هر کس با توجه به سمت آن ها و در حین انجام وظیفه یا به سبب آن به یکی از روسای سه قوه ، معاونان رئیس جمهور ، شهرداری ها ، کارکنان وزارتخانه ها ، شرکت های دولتی و… توهین کند به ۳ تا ۶ ماه حبس و یا تا ۷۴ ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شود . باید توجه داشته باشید که شخص مرتکب باید از مقام شخص مورد توهین آگاه باشد .

توهین به مقامات سیاسی خارجی :

بر اساس ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات هرکس علنا به رئیس کشور خارجی یا نماینده سیاسی ان که در قلمرو خاک ایران وارد شده است توهین نماید به ۱ تا ۳ ماه حبس محکوم می شود . برای تحقق این ماده ۳ شرط لازم است : توهین باید علنی باشد ، توهینی که در ان کشور انجام شده جرم باشد ، فرد توهین شونده هم شکایت کند.

توهین به صاحبان حرفه ها و مشاغل خاص مثلا توهین به یک پزشک در حال انجام وظیفه و یا به سبب ان مجازاتی در نظر گرفته شده است .

توهین به مقدسات مذهبی و یا هر یک از انبیا و ائمه طاهرین :

هر کس به مقدسات اسلام و یا هر یک از انبیا عظام یا ائمه طاهرین ع یا حضرت صدیقه طاهره ( س ) اهانت نماید اگر مشمول حکم ساب النبی باشد، اعدام می شود و در غیر این صورت به حبس از یک تا ۵ سال محکوم خواهد شد . در درجه اول منظور از مقدسات اسلام ذات باری تعالی و بعد همه مکان ها و اشخاصی که از نظر دین اسلام قابل احترام و مقدس اند مثل قران کریم ، مزار پیامبر .

اهانت و توهین می تواند به صورت گفتار ، فعل و… باشد مثلا شخصی به قصد اهانت در روز عاشورا به جشن و شادی درحضور مردم بپردازد .

 

افترا :

افترا در لغت یعنی تهمت زدن به دیگری است و در اصطلاح یعنی عمل مجرمانه ای که بر خلاف حقیقت است را به دیگری نسبت داد بر اساس ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی هر کس به وسیله اوراق چاپی یا خطی به وسیله درج در روزنامه یا به هر وسیله دیگر به کسی امری را نسبت دهد یا ان ها را منتشر کند که بر اساس قانون آن امر جرم محسوب می شود و نتواند صحت ان اسناد را ثابت کند جز در مواردی که موجب حد است به جزای نقدی درجه ۶ محکوم خواهد شد . برای تحقق جرم افترا چند شرط لازم است مرتکب باید نسبتی را که به دیگری می دهد کاملا عامد و قاصد باشد و از روی مستی و بی اراده نباشد ، از جرم و دروع بودن نسبتی که به طرف مقابل می دهد کاملا آگاه باشد .

افترا انواع و اقسام گوناگونی دارد :

 افترای قولی : وقتی به شخصی یک جرمی را به صورت جمله ، لفظ ، از طریق رسانه ها مثل رادیو ، تلویزیون نسبت داد .

افترای عملی ( فعلی ) وقتی صورت می گیرد که شخصی به قصد متهم کردن دیگری ابزاری ، وسیله ای در جیب یا محل کار و یا …شخص قرار می دهد که بعد از صدور قرار منع تعقیب و یا اعلام برائت قطعی ان شخص به حبس از ۶ ماه تا ۳ سال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم می گردد .( ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات )

 

قذف :

در لغت به معنی تهمت زدن و افترا بستن است و براساس ماده ۲۴۵ قانون مجازات اسلامی نسبت دادن زنا یا لواط به یک نفر . بر اساس ماده ۲۵۰ قانون مجازات اسلامی حد قذف ، هشتاد ضربه شلاق است . قاذف یعنی کسی که قذف می کند می تواند مرد یا زن باشد . قذف باید روشن و بدون ابهام باشد و نسبت دهنده به معنای لفظ آگاه و قصد انتساب داشته باشد اگر چه مخاطب یا مقذوف در حین قذف از ان آگاه نباشد .

نکته قابل توجه این که اگر شخصی به دیگری بگوید تو با فلان زن یا با فلان مرد لواط انجام داده ای فقط نسبت به مخاطب قاذف محسوب می شود .

حد قدف حق الناس است و به علاوه اجرای ان بر اساس ماده ۲۵۵ قانون مجازات منوط به مطالبه مقذوف است . حد قدف اگر اجرا نشده باشد و مقذوف هم گذشت نکرده باشد به همه ورثه به غیر همسر منتقل می شود و هر یک از ورثه می توانند تعقیب و اجرای ان را مطالبه کنند .

 

نشر اکاذیب :

نشر اکاذیب به معنی انتشار اخبار دروغ بر خلاف واقعیت به قصد اضرار به غیر و تشویش اذهان عمومی است که مجرم محسوب می شود . بر اساس ماده 698 بخش تعزیرات هر کس به قصد اضرار به غیر یا تشویش ادهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه یا شکواییه یا توزیع هر گونه اوراق چاپی یا خطی با امضاء یا بدون امضا اکاذیبی را اظهار کند یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت راسا یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی نسبت دهد اعم از این که ضرر مادی یا معنوی به غیر وارد شود یا نه علاوه بر اعاده حیثیت در صورت امکان باید به حبس از دوماه تا دوسال و یا شلاق تا ۷۴ ضربه محکوم شود .

بر اساس این ماده برای این که نشر اکاذیب محقق شود باید مطالبی که مطرح شده است دروغ باشد و هم چنین به وسیله گزارش ، شکوائیه یا هر گونه اوراق خطی یا چاپی صورت گیرد . در مورد قابل گذشت بودن یا نبودن جرم نشر اکاذیب، اداره قوه قضائیه ان را اگر مربوط به اشخاص معین باشد قابل گدشت و حق الناس و در غیر این صورت غیر قابل گذشت می داند .

 

چکیده :

توهین به معنای خوار و خفیف و ضعیف کردن افراد می باشد . توهین ۲ نوع داریم توهین ساده و توهین مشدد .بر اساس ماده ۶۰۸ توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنان چه موجب حد قذف نباشد  مجازات ان جزای نقدی درجه ۶ می باشد . توهین مشدد قانون گدار مجازات بیشتری برای در نظر گرفته است . مثل توهین به مقام رهبری قبلی و فعلی ، توهین به مقامات سیاسی خارجی و…

افترا یعنی تهمت زدن و تفاوت ان با توهین این است که در توهین مرتکب قصد انشا و هتک حرمت دارد ولی در افترا نسبت دادن صریح عمل مجرمانه به غیر متضمن اسناد و اخبار است .

 

 

منابع :

حقوق کیفری اختصاصی ، جرایم علیه اشخاص ، دکتر حسین میر محمد صادقی

 

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید