a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی

خانه > دسته‌بندی نشده  > اعسار از پرداخت هزینه دادرسی

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی

چکیده :

معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه کافی نبودن دارائی یا دسترسی نداشتن به مال خود به طور موقت قادر به پرداخت آن نیست. دعوای اعسار به موجب دادخواست جداگانه و نیز ضمن دادخواست نخستین یا تجدید نظر یا فرجام قابل طرح است . اما اظهار نظر در مورد اعسار از هزینه تجدیدنظرخواهی و یا فرجام خواهی با دادگاهی است که رای تجدید نظر خواسته یا فرجام خواسته را صادر نموده است ‌این دعوای اعسار با شهادت شهود قابل اثبات است که در این صورت شهادت باید کتبی باشد . معسر اگر فوت کند ورثه او نمی‌توانند از حکم اعسار استفاده کنند . دعوای اعسار از تاجر پذیرفته نیست .

 

اعسار و هزینه دادرسی :

اعسار وضعیت کسی است که نمیتواند مخارج و هزینه های خود را پرداخت کند و در شرایط فقر و تنگدستی است . وقتی کسی در دادگاه محکوم به پرداخت مالی می‌شود که باید به دیگری بدهد و آن شخص توان اجرای حکم را نداشته باشد باید ادعای اعسار کند. باید توجه داشته باشید که ادعای اعسار حتما مربوط به زمانی نیست که شخص هیچ پولی نداشته باشد ممکن است شخص بدهکار دارائی کافی داشته باشد ولی آن دارائی در جایی قرار دارد که فرد به آن دسترسی ندارد که در این جا فرد در حکم مُعسِر است چون به صورت ناخواسته به اموال خود دسترسی ندارد . مثلا فرض کنید شخص بدهکار اموالش در دریا غرق شده در این صورت باید دادخواست اعسار دهد . براساس ماده ۵۰۴ قانون آئین دادرسی مدنی معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه ی کافی نبودن دارائی یا دسترسی نداشتن به مال خود به طور موقت قادر به پرداخت آن نیست. به کسی که در دادگاه ادعای اعسار کند مُعسِر می گویند. فرض کنید فردی در دادگاه محکوم به پرداخت وجهی به کسی می شود و آن شخص توان و پرداخت یک جای بدهی را نداشته باشد می تواند تقاضای ادعای اعسار به تقسیط بدهی کند که اگر در دادگاه اعسار او ثابت شود به او معسر میگویند .  در واقع معسر علاوه بر نداشتن مال به جز مستثنیات دین نمی تواند دیون خود را پرداخت کند . اعسار یک حالت دائمی نیست چون ممکن است یک فرد معسر باشد ولی مدتی بعد وضعیت مالی او مثلا رسیدن ارث به او بهتر از گذشته می شود . اگر طلبکار از وضعیت مالی معسر اطلاع پیدا کند که وضع مالی او بهتر شده است می تواند از دادگاهی که حکم اعسار را صادر کرده تقاضای تعدیل اقساط کند. یا اگر وضعیت بدهکار بدتر از زمان صدور حکم اعسار شد او می تواند تقاضای تعدیل حکم اعسار کند.  به همین دلیل حکم اعسار قابل تغییر می باشد .

معافیت از پرداخت هزینه دادرسی موقتی است زیرا از یک سو به موجب ماده ۵۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی هرگاه مدعی اعسار در دعوای اصلی محکوم له واقع شود و از اعسار خارج شود هزینه دادرسی از او گرفته خواهد شد . از سوی دیگر به موجب ماده ۵۱۴ قانون آیین دادرسی مدنی چنانچه معسر به پرداخت تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی متمکن گردید هزینه ای که از پرداخت آن موقتا معاف بوده است حسب مورد ، جزئاً یا کلاً از او گرفته می شود .

سوال : برای تقاضای اعسار به تقسیط بدهی باید به کجا مراجعه کنیم ؟

تقاضای اعسار در قالب دادخواست به دادگاه صادر کننده رای یا شورای حل اختلاف که رای قطعی لازم اجرا صادر شده باید انجام شود .

اعسار از دو جنبه قابل بررسی است :

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی ، اعسار از پرداخت دیون ( محکوم به )

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی :

وقتی میخواهیم دعوایی را در دادگاه مطرح کنیم مستلزم پرداخت هزینه دادرسی است که در قانون مشخص شده است مثل دستمزد کارشناس ، هزینه تمبر و…

هزینه دادرسی از دعوای واهی جلوگیری می کند بابت همین قانون گذار قوانین مختلفی از جمله قانون اعسار را تصویب کرده است . مثلا فرض کنید اشخاصی که دارای حق هستند ولی توان مالی جهت طرح دعوی در دادگاه ندارند می توانند با این قانون اعسار به حق خود برسند .

اعسار در پرداخت دیون :

اعسار در محکومیت های مالی یعنی وقتی دادگاه حقوقی حکمی را صادر می کند و شخص به پرداخت مالی در حق دیگری محکوم می شود اما توانائی پرداخت مال را ندارد که این دعوای اعسار خارج از نوبت رسیدگی می شود و دادگاهی به آن رسیدگی می کند که به دعوای اصلی رسیدگی می شود .

برای این که ادعای اعسار ثابت شود مدعی ( اعسار ) باید حداقل ۲ نفر شاهد به دادگاه معرفی کند که این شاهدان باید از وضع  زندگی او  ( معسر ) باخبر باشند در این صورت شهادت باید کتبی بوده و در شهادت نامه به مشخصات مدعی اعسار ، شغل و نحوه زندگی و وسیله امرار معاش او و نداشتن تمکن مالی معسر برای پرداخت هزینه دادرسی با تعیین مبلغ آن باید تصریح شود و اطلاعات کامل و اقامتگاه خود را به طور روشن ذکر کنند ( ماده ۵۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی )

سوال : اگر شخصی بتواند اعسار خود را در دادگاه ثابت کند برای بدهکار چه منفعتی دارد ؟ از تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی معاف می شود و هم چنین می تواند از وکیل معاضدتی رایگان و معافیت موقت از پرداخت حق الوکاله بهرمند شود.

اگر معسر در دعوائی که طرح می کند محکوم له ( حکم به نفع او صادر شود ) واقع شود مکلف به پرداخت هزینه دادرسی می شود.

سوال : مدعی اعسار در حین دعوی فوت کرده است آیا ورثه او می توانند از حکم اعسار مورث خود استفاده کنند ؟ اگر مدعی اعسار در حین دعوی فوت کند ورثه او نمی توانند از حکم اعسار مورث خود استفاده کنند چون اعسار قائم به شخص است و فقط مختص آن مدعی ( معسر ) است . اگر ورثه توانایی مالی داشته باشند باید هزینه دادرسی را بپردازند ولی اگر ورثه خودشان معسر باشند و ان را بتوانند در دادگاه ثابت کنند در این صورت از پرداخت هزینه دادرسی معاف اند. ( ماده ۵۱۰  قانون آیین دادرسی مدنی )

سوال : ممکن است سوالی مطرح شود که آیا تاجر می تواند دادخواست اعسار دهد ؟؟ اگر تاجری مدعی اعسار باشد باتوجه به قانون تجارت باید دادخواست ورشکستگی دهد و اگر این ادعای ورشکستگی او ثابت شود از پرداخت هزینه دادرسی معاف است . دادخواست اعسار از تاجر و اشخاص حقوقی مثل شرکت ها پذیرفته نمی شود باید تقاضای ورشکستگی داد در غیر این صورت دادخواست اعسار رد می شود . ‌

سوال : به دعوای اعسار چگونه رسیدگی می‌شود ؟

این دعوا به ۲ طریق مطرح می شود :

1- طرح دعوای اعسار همراه با دعوای اصلی.

2- طرح دعوای اعسار از طریق دادخواست جداگانه. ( ماده ۵۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی )

همان طور که گفتیم در هر دو صورت اگر ادعای شهادت شهود باشد حداقل ۲ شاهد ضروری است که به محض این که دادخواست اعسار وصول شد مدیر دفتر پرونده را ظرف مدت ۲ روز به قاضی تحویل می دهد تا اگر قاضی شهادت شهود را در دادگاه ضروری بداند طرفین باید با شاهدان در دادگاه حاضر شوند . (براساس ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی )

نکته مهم :

باید به این نکته توجه داشته باشید که معافیت از هزینه دادرسی باید به صورت جداگانه انجام گیرد مگر آنکه چند دعوی هم زمان علیه یک نفر مطرح شود که قبولی اعسار در یک دعوی در دعاوی دیگر قابل استفاده می باشد . مثلا اگر یک نفر علیه شخص ب  دعوایی خلع ید و تخلیه مطرح کند و در دعوای خلع ید حکم اعسار داشته باشد می تواند از این حکم در دعوای تخلیه هم علیه ب استفاده کند و دیگر نیاز نیست در دعوای تخلیه دعوای اعسار مطرح کند .( ماده ۵۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی )

سوال : اگر مدعی اعسار نتواند ادعای خودش را ثابت کند تکلیف چیست ؟ دادگاه تقاضای اعسار را رد می کند و شخص بدهکار محکوم به پرداخت وجوه زیر می کند: حق وکاله وکیل ، مخارج رسیدگی به دعوای اعسار معادل ۲ برابر مخارج معمولی .

اگر مدعی اعسار یکی از تخلف های زیر را انجام دهد به حبس محکوم می‌شود :

بعد از صدور حکم اعسار معلوم شود که مدعی اعسار به دروغ خود را معسر اعلام کند .

بعد از قبولی اعسار شهود به دروغ شهادت داده اند . در این حالت شهود به حبس محکوم می شوند .

بعد از صدور حکم اعسار وضع مالی معسر بهبود یافته ولی خود را همچنان معسر معرفی کند .

شخصی با مدعی اعسار تبانی کند و خود را طلبکار معرفی کند . بابت همین طلبکار قلابی به حبس محکوم می‌شود .

سوال : چه کسی می تواند دادخواست اعسار بدهد ؟

هر فردی نمی تواند به دادگاه دادخواست اعسار دهد کسی می تواند ادعای اعسار کند که بدهکار باشد و اقامه دعوی از طرف مدعی و طلبکار علیه او باشد . اگر ادعای اعسار بدهکار ثابت شود و حکم به نفع طلبکار صادر شود و رای قطعی هم بر محکومیت بدهکار صادر شود بعد از آن مدعی اعسار می تواند با ارائه دادخواست در پی اثبات آن باشد .

اعسار مطلق و تقسیط ( نسبی) چیست ؟

وقتی شخصی به طور کلی از هزینه دادرسی ناتوان باشد و هیچ گونه دسترسی به اموال خود ندارند تقاضای صدور حکم به اعسار مطلق خود را دارند. یعنی به صورت اقساط هم ملزم به پرداخت بدهی نمی باشند اما هرگاه مالی به او رسید با معرفی طلبکار قابل توقیف است .

در اعسار نسبی فرد ادعا می کند به صورت یک جا نمی تواند دیون را پرداخت کند اما با توجه به درآمد ماهیانه می تواند به صورت قطعی پرداخت کند که شخص دادگاه محکوم به پرداخت قسمتی از بدهی به صورت پیش پرداخت می شود و بقیه را در طی مدت معینی به صورت اقساط پرداخت میکنند .

سوال : چه کسانی و در چه زمانی می توانند تقاضای اعسار کنند ؟ در قالب دادخواست از طریق طرح دعوی علیه طلبکار انجام می شود از سوی بدهکار یا وکیل یا نماینده قانونی او مانند ولی یا قیم پذیرفته می شود .

 

 

 

 

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید