a

اینستاگرام

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به موسسه مهر عدالت می باشد.

9:00 - 18:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

031-34417813-14

تماس برای مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

مجازات های جایگزین حبس

خانه > دسته‌بندی نشده  > مجازات های جایگزین حبس

مجازات های جایگزین حبس

مقدمه:

یکی از پراهمیت ترین مباحث کیفری مجازات جایگزین حبس است .از آنجایی که تشخیص داده شده که مجازات حبس ، در همه مواقع مجازات مناسبی نیست چون خیلی وقت ها ممکن است آن نفعی که برای اجرای حبس میخواهیم محقق نشود و حتی جواب عکس بدهد. در واقع گاهی ضرر حبس ممکن است بیشتر از نفع آن باشد. حقوقدانان کیفری و کیفرشناسان را بر این داشت تا تدابیری تحت عنوان جانشین مجازات حبس پیش بینی بنمایند تا بلکه باعث متنوع تر کردن واکنش های اجتماعی علیه جرم نیز باشد.

نکته ای که حائز اهمیت در این مقاله است این می باشد که نه تنها مجازات حبس بلکه هیچ مجازاتی قابل خریدن نیست و این یک باور غلط است که بین مردم رایج گشته که مجازات حبس با وجود شرایطی که در قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ذکر شده ،محکوم علیه را به جای اینکه حبس کنند ،تکالیف دیگری جایگزین شده و مجازات حبس اجرا نمی‌شود که در ادامه به آنها می‌پردازیم.

امروزه به دلیل ناموفق بودن رسالت زندان به لحاظ افزایش بی رویه زندانیان و تبدیل شدن آن به مدرسه تکرار جرم و ناکارآمد بودن مجازات حبس ،بحرانی به وجود آمد که پیش بینی برنامه های جایگزین حبس لازم و مفید به نظر میرسد

 آیا مجازات حبس قابل خرید است؟!

امروزه بسیار پیش آمده است که متهم و یا شاکی بعد از گفتن موضوع پرونده سوال می‌کنند که آیا مجازات حبس این جرم قابل خرید است یاخیر؟!

باید بدانید که این یک سوال اشتباه و به دور از واقعیت است زیرا اساسا حبس خریدنی نیست یعنی اینطور نیست که قانون گفته باشد برای مثال در فلان جرم ها اگر متهم مبلغ معینی بدهد مجازات حبس اعمال نمی شود،یا فردی که از اوضاع مالی خوبی برخوردار است بگوید هرکه را بخواهم میکشم و حبسش را میخرم و دیه را میدهم !! که اگر اینطور بود افراد مختلف می‌توانستند مرتکب جرم شوند و به راحتی با پرداخت جزای نقدی آزاد شوند ! ضمن اینکه هر آسیبی دیه ندارد و ممکن است قصاص شود .

حال اصل موضوع چیست ؟

چیزی که در اذهان عمومی به عنوان خرید حبس تعبیر می‌شود ،همان تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی است که در فصل نهم قانون مجازات اسلامی بیان شده پس این تصور غلط است که مجرم با پرداخت پول میتواند از زندان شانه خالی کند.

مجازات های جایگزین حبس

منظور از مجازات های جایگزین حبس ،مجموعه ای از واکنش های جزایی است که می تواند جایگزین حبس شوند و مجازات های جایگزین حبس موضوع مواد 64 الی 87 قانون مجازات اسلامی هستند.

در خصوص تبدیل حبس باید گفت که تنها با دستور قاضی انجام می‌گیرد و با توجه به تشخیص خود می تواند حبس را تبدیل به جزای نقدی کند و بر اساس قانون ،تبدیل حبس به جزای نقدی نرخ مخصوص به خود را دارد که در زمان اجرای احکام مشخص می شود.

طبق ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی،مرتکبان جرائم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها سه ماه حبس است به جای حبس به مجازات جایگزین حبس محکوم می‌شوند.صدور حکم به مجازات جایگزین حبس در این مورد الزامی است و قاضی اختیاری ندارد همچنین در این مورد نیاز به گذشت شاکی و وجود جهات تخفیف نمی باشد یعنی حتی اگر شاکی هم گذشت نکند قاضی باید به جای حبس به مجازات جایگزین حبس حکم کند .

طبق ماده ۶۶ قانون مجازات اسلامی ،مرتکبان جرائم عمدی که حداکثرمجازات قانونی آنها نود و یک روز تا شش ماه حبس است در صورتیکه مرتکب سابقه محکومیت کیفری به شرح مندرج در ماده 66 را نداشته باشد به جای حبس، الزاما به مجازات جایگزین حبس محکوم می شوند و در این مورد نیازی به گذشت شاکی یا وجود جهات تخفیف نیست. ولی اگر مرتکب دارای سابقه کیفری به شرح مندرج در ماده 66 را داشته باشد حکم به مجازات جایگزین حبس ممنوع می‌باشد.

طبق ماده ۶۷قانون مجازات اسلامی ،دادگاه در این مورد ملزم به تبدیل حبس به مجازات جایگزین نیست بلکه اختیار دارد ولی در اینجا برای اعمال مجازات جایگزین حبس باید گذشت شاکی و جهات تخفیف موضوع مواد۳۷ و ۳۸ قانون مجازات اسلامی وجود داشته باشد، در غیراین صورت دادگاه نمی تواند به مجازات جایگزین حکم دهد.

مجازات های جایگزین حبس طبق ماده ۶۴ قانون مجازات اسلامی

  • دوره مراقبت
  • خدمات عمومی رایگان
  • جزای نقدی
  • جزای نقدی روزانه
  • محرومیت از حقوق اجتماعی

دوره مراقبت، محکوم به حکم دادگاه و تحت نظارت قاضی اجرای احکام به انجام یک یا چند مورد از دستورهای مندرج در تعویق مراقبتی به شرح ماده 83 محکوم می‌گردد.

خدمات عمومی رایگان ،مجرم کاری را به نفع جامعه و به نحو رایگان انجام می‌دهد.

جزای نقدی، عبارت است از محکومیت به تادیه مبلغی به عنوان مجازات به خزانه دولت.

جزای نقدی روزانه، مجرم روزانه مبلغی پول به عنوان مجازات به دولت می‌پردازد که این مبلغ با شدت جرم ارتکابی و میزان درآمد روزانه مجرم ارتباط دارد.

محرومیت از حقوق اجتماعی، نیز مجرم از حقوق فردی و یا کاری خود منع شده و صلاحیت و شایستگی اعمال حقوق خودش را از دست می‌دهد

یک رای وحدت رویه در خصوص ماده۶۴

هیات عمومی دیوان عالی کشور با صدور رای وحدت رویه شماره ۷۴۶مورخ ۲۹/۱۰/۱۳۹۴ ماده ۶۴ قانون مجازات اسلامی را به این نحو تفسیر کرد که در موارد الزامی تبدیل مجازات جایگزین حبس ،گذشت شاکی و وجود جهات تخفیف مجازات ضرورت ندارد و مجازات حبس باید به مجازات جایگزین تبدیل شود.

درپایان میتوان گفت که مجازات های جایگزین حبس اولا کارآمدترند ثانیا عادلانه ترثالثا متناسب هستند از این جهت که به قضات این امکان را می دهند که با توجه به نوع جرم ارتکابی،شخصیت مجرم و احتمال ارتکاب جرم دوباره ،تدبیری متناسب و کارآمد را نسبت به وی اعمال کنند.

منابع

–  جایگزین های حبس در حقوق کیفری ایران.حسن حاجی تبارفیروزجایی.۱۳۸۶.

–  مقاله عوامل عملی و نظری ناکارآمدی کیفر حبس،مرادی قاسم ،۱۳۹۷

–  ملک اسماعیلی ،۱۳۵۵:۱۶۴

–   حوزه حقوقی قضایی گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران جوان

–  ملک اسمعیلی.عزیزاله.حقوق جزای عمومی.ص۱۶۴

گرداوری شده توسط: الهه چوپانی

1دیدگاه

  • Avatar
    زیبا پورمحمد
    پاسخ مرداد ۱۲, ۱۳۹۹ در ۷:۱۱ ب.ظ

    عالی.سپاس از شما

دیدگاه خود را بنویسید